Pogrzeb Władysława Łabaja „Uciekiniera” w Sędziszowie Małopolskim
W piątek 25 września 2026 r. w Sędziszowie Małopolskim uczestniczyłam w uroczystościach pogrzebowych śp. Władysława Łabaja ps. „Uciekinier” – żołnierza Armii Krajowej i działacza Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Po 74 latach od tragicznej śmierci powrócił do rodzinnego Sędziszowa, aby spocząć w rodzinnej ziemi.
Droga żołnierza Armii Krajowej
Władysław Łabaj urodził się 22 lutego 1925 r. w Sędziszowie Małopolskim. Jego młodość przypadła na czas wojny. Jako nastolatek został wywieziony na przymusowe roboty do Niemiec, gdzie trafił m.in. do obozu pracy. Po ucieczce wrócił do rodzinnego Sędziszowa, jednak ponownie został skierowany do pracy w Berlinie.
Tam, zaangażowany wraz z innymi Polakami w działalność małego sabotażu, znalazł się w kręgu zainteresowania niemieckich służb. Uciekł i kontynuował przymusową pracę przy odgruzowywaniu Berlina. W 1943 roku ponownie uciekł – tym razem podczas przygotowań do wcielenia do Rosyjskiego Korpusu Ochronnego w Serbii – i wrócił do Sędziszowa.
W wieku 18 lat, za sprawą swojego brata Kazimierza oraz Józefa Łotockiego „Łaty”, wstąpił do Armii Krajowej. Został żołnierzem Placówki AK Sędziszów „Sława”, a następnie służył w dywersji Obwodu AK Dębica pod dowództwem kpt. Józefa Lutaka „Dyzmy” oraz w oddziale partyzanckim „Dzwon”. Uczestniczył w Akcji „Burza”.
Po wkroczeniu Armii Czerwonej nie złożył broni i kontynuował działalność niepodległościową, angażując się w struktury Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Utrzymywał także kontakty z mjr. Adamem Lazarowiczem „Klamrą”.
W kolejnych latach działalność Władysława Łabaja była skierowana przeciwko aparatowi komunistycznych represji. W 1951 roku został zatrzymany po walce z grupami KBW i MO w okolicach Kawęczyna. Po brutalnym śledztwie stanął przed Wojskowym Sądem Rejonowym. W pokazowym procesie został skazany na karę śmierci.
Wyrok wykonano 21 marca 1952 r. w więzieniu na Zamku w Rzeszowie. Jego ciało pochowano potajemnie na cmentarzu Pobitno, a rodzinie przez dziesięciolecia nie wskazano miejsca pochówku.
Przywrócona pamięć
Dopiero po latach przywrócono sprawiedliwość. W 1992 roku Sąd Wojewódzki w Rzeszowie stwierdził nieważność wyroku z 1952 roku, uznając, że działalność i czyny Władysława Łabaja były związane z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
24 marca 2025 r. Instytut Pamięci Narodowej odnalazł jego szczątki na cmentarzu Pobitno w Rzeszowie. 26 lutego 2026 r., dzięki badaniom DNA, potwierdzono jego tożsamość. Po 74 latach Władysław Łabaj mógł powrócić do rodzinnego Sędziszowa Małopolskiego i spocząć z należnymi honorami.
Uroczystość pogrzebowa była nie tylko pożegnaniem żołnierza i mieszkańca Sędziszowa. Była także symbolicznym przywróceniem pamięci o człowieku, którego przez dziesięciolecia próbowano wymazać z historii. Przywracanie imion, historii i godnego miejsca pochówku ofiar powojennych represji jest ważną częścią naszej pamięci o polskiej drodze do wolności.
Cześć Jego Pamięci.
Po 74 latach bohater wrócił do domu! Dlaczego pogrzeb śp. Władysława Łabaja „Uciekiniera” w Sędziszowie Małopolskim był tak ważny?
Bo to triumf pamięci nad komunistycznym zapomnieniem. Jako żołnierz AK i WiN przeszedł piekło: obóz pracy w Niemczech, walkę w Akcji „Burza” i powojenną konspirację. W 1952 r. komuniści skazali go na śmierć i potajemnie zakopali na cmentarzu Pobitno, próbując wymazać go z historii.
Dzisiejszy godny pochówek w rodzinnej ziemi to nie tylko oddanie sprawiedliwości bohaterowi, ale też dowód na to, że Polska nigdy nie zapomina o swoich obrońcach. Cześć Jego pamięci! 🕯️🇵🇱
