Zmiany w finansowaniu diagnostyki przez NFZ – oszczędności kosztem pacjentów
W marcu 2026 r. Narodowy Fundusz Zdrowia ogłosił istotne zmiany w zasadach finansowania części badań diagnostycznych. Reforma ma przynieść oszczędności rzędu ok. 800 mln zł rocznie, jednak w praktyce może znacząco ograniczyć dostęp pacjentów do kluczowej diagnostyki.
Zmiany dotyczą badań, które dotychczas były świadczeniami nielimitowanymi, czyli takich, za które placówki otrzymywały pełne finansowanie również po przekroczeniu limitu określonego w kontrakcie z NFZ. Chodzi o tomografię komputerową, rezonans magnetyczny, gastroskopię oraz kolonoskopię – badania o kluczowym znaczeniu dla szybkiego wykrywania wielu poważnych chorób, w tym nowotworów.
W nowych zasadach wprowadzono tzw. stawkę degresywną: za badania wykonane ponad limit kontraktu NFZ zapłaci placówkom jedynie 40% ich wartości, podczas gdy dotychczas refundacja wynosiła 100%. Środki za nadwykonania nie będą też wypłacane kwartalnie, lecz dopiero na początku kolejnego roku.
W praktyce wiele placówek nie będzie w stanie finansować badań ponad limit z własnych środków. Konsekwencją mogą być dłuższe kolejki, mniej wykonywanych badań i większa presja na korzystanie z diagnostyki prywatnej. Wyjątkiem mają być dzieci i młodzież do 18. roku życia oraz pacjenci onkologiczni diagnozowani w ramach karty DiLO.
Ochrona zdrowia powinna być jednym z priorytetów państwa. Dostęp do badań często decyduje o szybkiej diagnozie, skuteczności leczenia, a niekiedy o ratowaniu życia.
Nagranie o ogłoszonych w marcu 2026 roku przez NFZ zmianach w finansowaniu tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, gastroskopii i kolonoskopii, które mogą ograniczyć pacjentom dostęp do diagnostyki.
